Tuesday, 23/10/2018 - 21:01|
CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ PHÒNG GIÁO DỤC ANH SƠN
Liên kết website
A- A A+ | Chia sẻ bài viết lên facebook Chia sẻ bài viết lên twitter Chia sẻ bài viết lên google+

Các biện pháp chỉ đạo triển khai thực hiện các hoạt động về đổi mới chuyên môn cấp Trung học cơ sở

(Giáo dục Anh Sơn) Ngày 18/8/2016 tại Thành phố Vinh, Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An tổ chức Hội nghị tổng kết năm học 2015 – 2016 và triển khai nhiệm vụ năm học 2016 – 2017. Chúng tôi xin giới thiệu bài tham luận của thầy giáo Nguyễn Đức Vĩnh – HUV – Trưởng phòng Giáo dục và Đào tạo Anh Sơn về nội dung mới hoạt động chuyên môn của giáo dục phổ thông hiện nay, đây là vấn đề đang được đại đa số nhà trường, nhà giáo và nhân dân quan tâm.

            Tại Hội nghị tổng kết năm học 2015 – 2016 hôm nay, Phòng GD&ĐT Anh Sơn xin được tham luận nội dung: Các biện pháp chỉ đạo triển khai thực hiện các hoạt động đổi mới về chuyên môn cấp trung học cơ sở. Sau đây là một số nội dung và biện pháp ngành giáo dục Anh Sơn đã chỉ đạo triển khai thực hiện các hoạt động trong thời gian gần đây:
           I. Xây dựng chương trình nhà trường
            1. Xây dựng chương trình môn học: Từ năm học 2014-2015, việc xây dựng nội dung này được thực hiện theo hướng tự chủ của các đơn vị. Trên cơ sở đảm bảo chuẩn kiến thức, kỹ năng và thái độ trong chương trình giáo dục phổ thông các trường đã chủ động xây dựng và thực hiện kế hoạch giáo dục định hướng phát triển năng lực học sinh phù hợp với điều kiện thực tế.

              Một số khó khăn và hướng giải quyết: Khi bắt tay vào xây dựng chương trình môn học, xuất hiện sự đa dạng và khác biệt giữa các đối tượng học sinh; chất lượng giáo viên…Tổ chuyên môn THCS của Phòng đã bắt tay giải quyết khó khăn đó, bằng việc thí điểm tại Trường THCS Anh Sơn, THCS Phúc Sơn và áp dụng trong tháng 10/2014; đồng thời chỉ đạo rút kinh nghiệm, xây dựng Chương trình môn học cho 04 nhóm trường (tương đương nhau về điều kiện kinh tế - xã hôi). Tiếp đến các trường học điều chỉnh lại và áp dụng đồng loạt  trong năm học 2015-2016.
              2. Xây dựng chủ đề môn học: Kể từ năm học 2014-2015 đến nay, chúng tôi đã chỉ đạo các trường, các tổ,nhóm chuyên môn, giáo viên chủ động lựa chọn nội dung, xây dựng các chủ đề dạy học trong mỗi môn học. Mỗi môn học xây dựng 01- 02 chủ đề/năm học và các chủ đề dạy học được đưa vào kế hoạch giáo dục của nhà trường, phân phối chương trình các môn học để thực hiện.

 

                  3. Xây dựng chủ đề liên môn: Nhằm giúp cho cho toàn thể giáo viên nắm vững việc tổ chức dạy học liên môn, ngày 27/10/2014, Tổ Chuyên môn THCS đã kết nối trực tuyến hai tiết dạy cho các điểm cầu để toàn thể CBGV được tham gia dự giờ. Buổi chuyên đề có sự theo dõi và chỉ đạo trực tiếp của của lãnh đạo, chuyên viên Phòng GDTrH -Sở GD&ĐT Nghệ An và một lần nữa đội ngũ giáo viên cấp THCS huyện Anh Sơn lại nắm chắc hơn các nội dung đổi mới. Phòng khuyến khích các tổ, nhóm chuyên môn xây dựng chủ đề tích hợp, liên môn với nội dung giáo dục đạo đức, giá trị sống, kỹ năng sống, hiểu biết xã hội, thực hành pháp luật; giúp học sinh vận dụng kiến thức liên môn, giải quyết các vấn đề thực tiễn có hiệu quả.
                 4. Xây dựng các hoạt động giáo dục: Ngày 20/8/2014, Phòng đã có Công văn số 155/PGD&ĐT chỉ đạo các trường tiếp tục xây dựng các hoạt động giáo dục theo 11 mô đun nhằm đa dạng hóa các hoạt động giáo dục gắn với giáo dục truyền thống, di tích lịch sử địa phương. Tổ chức các hoạt động giáo dục NGLL, trải nghiệm, câu lạc bộ tìm hiểu về Thân thế và sự nghiệp của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, của đồng chí Phan Thái Ất, tìm hiểu 70 năm ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam và ngày hội Quốc phòng toàn dân, tìm hiểu chủ quyền biển đảo,... Qua đó nhằm trang bị kiến thức vào đời cho học sinh.

 

                    II. Đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá theo định hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh
                         1. Đổi mới phương pháp dạy học
              Phòng GD&ĐT Anh Sơn xem việc đổi mới PPDH và kiểm tra đánh giá là khâu then chốt và quyết định, trong đó vai trò của đội ngũ nhà giáo là hết sức quan trọng, do đó ngay từ đầu chúng tôi đã tập trung chỉ đạo mạnh mẽ về đổi mới PPDH nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến thức, kỹ năng của người học; khắc phục lối truyền thụ áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc...Bằng việc tổ chức chuyên đề chuyên môn hè cho CBGVNV toàn ngành để thấm nhuần, tạo sự chuyển biến trong nhận thức của cán bộ giáo viên nhất là giáo viên trực tiếp đứng lớp. Để thực hiện tốt nội dung này, hè 2015 sau khi rút kinh nghiệm sau một năm học chúng tôi đã có sự điều chỉnh và tổ chức hoạt động chuyên đề này một cách toàn diện, hiệu quả.
              Trong năm học đã tập trung tổ chức các chuyên đề dạy học theo PP “Bàn tay nặn bột”, xây dựng kế hoạch bài học (giáo án) theo hướng đổi mới, triển khai các tiết dạy xuất sắc qua kỳ thi GVDG cấp huyện theo hướng đổi mới để giáo viên toàn cấp học được học hỏi và rút kinh nghiệm.
                2. Đổi mới sinh hoạt tổ/ nhóm chuyên môn theo NCBH
                 Bằng các giải pháp thiết thực, hiệu quả như sinh hoạt chuyên môn theo cụm trường, liên trường; thảo luận, soạn giảng; giảng dạy minh họa các tiết học có nhiều khó khăn trong việc đổi mới; tiết học theo phương pháp “bàn tay nặn bột”, dạy học theo chủ đề... Thông qua tiết dạy minh họa, thông qua thảo luận tiết dạy của đồng nghiệp tại các đợt sinh hoạt chuyên môn cụm và liên trường giáo viên đã tự rút ra bài học kinh nghiệm cho bản thân, kiểm nghiệm những vấn đề đã được dự giờ và thảo luận, áp dụng vào bài giảng hàng ngày trên lớp dần dần đã đưa việc đổi mới SHCM theo NCBH tại các nhà trường, cụm trường trở thành việc làm thường xuyên của giáo viên tạo góp phần nâng cao chất lượng người học.
                   Một số khó khăn ban đầu: Chương trình, SGK hiện hành viết theo hướng tiếp cận nội dung trong khi việc đổi mới PPDH lại yêu cầu theo hướng phát triển năng lực học sinh. Vì vậy chương trình, SGK chưa hỗ trợ, định hướng cho việc đổi mới PPDH của giáo viên, nhiều giáo viên tuân thủ máy móc SGK mà không dám linh hoạt sáng tạo. Một số giáo viên giao nhiệm vụ học tập cho học sinh chưa hợp lý, chưa phù hợp với khả năng, năng lực học tập của các em, chưa phân hóa đối tượng, còn cào bằng cho mọi đối tượng. Thói quen thiên về “hoạt động dạy” nhiều hơn “hoạt động học” của học sinh còn phổ biến. Những khó khăn đó chúng tôi đã đưa ra hướng khắc phục như sau:
                   Chỉ đạo giáo viên căn cứ vào mục tiêu này để thiết kế, tổ chức các hoạt động dạy học một cách linh hoạt sáng tạo,không tuân thủ SGK một cách rập khuôn... Phân hóa các đối tượng học sinh để giao nhiệm vụ phù hợp với khả năng nhận thức của các em. Có những nhiệm vụ học tập có thể yêu cầu học sinh làm trên lớp, có nhiệm vụ yêu cầu học sinh chuẩn bị trước ở nhà (chẳng hạn trong các tiết ôn tập, tiết có nội dung thực hành...); Quan tâm “hoạt động học” của học sinh nhiều hơn, trăn trở tìm ra cách thức tổ chức được các HĐ học tập hiệu quả cho học sinh; đa dạng hóa các hình thức tổ chức dạy học, Phòng GD&ĐT đã tổ chức các đợt chuyên đề cụm trường để giáo viện được thực hiện sinh hoạt chuyên môn theo hướng NCBH, được thảo luận và xây dựng một giờ dạy học thông qua việc chuẩn bị giáo án thể hiện mối quan hệ tương tác giữa GV với HS, giữa HS với HS nhằm đạt được những mục tiêu của bài học. Giáo án sau đó  được thể nghiệm các tiết dạy được góp ý phản hồi….Quá trình thực hiện tổ chuyên môn THCS cùng đội ngũ chuyên môn cốt cán tham gia dự giờ ở các trường để trao đổi, góp ý và bổ sung những vẫn đề thực tiễn của tiết dạy.

 

                   3.  Đổi mới kiểm tra đánh giá theo hướng phát triển năng lực
                      Các hình thức kiểm tra, đánh giá của giáo dục Anh Sơn đều hướng tới phát triển năng lực của học sinh; coi trọng đánh giá để giúp đỡ học sinh về phương pháp học tập, động viên sự cố gắng, hứng thú học tập của các em trong quá trình học tập. Việc kiểm tra, đánh giá không chỉ là việc xem học sinh học được cái gì mà quan trọng hơn là biết học sinh học như thế nào, có biết vận dụng không ? Biện pháp tối ưu mà chúng tôi đã khắc phục đó là: Chỉ đạo các trường thực hiện nghiêm túc việc xây dựng ma trận đề kiểm tra cho mỗi chương/chủ đề/bài học trong chương trình môn học. Đối với các bài kiểm tra định kỳ, giáo viên biên soạn đề kiểm tra ở từng lớp theo ma trận đã được tổ/nhóm chuyên môn xây dựng, thống nhất. Đề kiểm tra hạn chế câu hỏi/bài tập ở dạng ghi nhớ, tái hiện kiến thức mà tăng dần câu hỏi/bài tập nhằm đánh giá năng lực vận dụng, giải quyết những vấn đề của thực tiễn, năng lực tư duy sáng tạo. Chú ý những bài tập/câu hỏi có nhiều cách giải quyết khác nhau, theo hướng mở,...
                     III. Thực hiện mô hình trường học mới
                       Những ưu điểm của mô hình trường học mới không thể phủ nhận: Học sinh mạnh dạn, tự tin hơn trong học tập và giao tiếp; học sinh biết tự học có tinh thần hợp tác tốt, biết đoàn kết, chia sẻ hơn so với chương trình hiện hành; Các em có năng lực ứng xử với thực tế; thông thạo với việc tổ chức các hoạt động.
Tuy vậy trong quá trình thực hiện bộc lộ những bất cập của mô hình trường học mới tại Anh Sơn mà chúng tôi phải khắc phục ngay trong tháng 10 năm 2015,   tại Trường THCS Phúc Sơn đó là: Mô hình trường học mới yêu cầu lớp học rỗng rãi đủ cho các nhóm đi lại trao đổi; việc tiếp nhận tri thức của học sinh là một tồn tại cơ bản trong chương trình mô hình trường học mới... với những em HS tiếp thu chậm các em sẽ không thể theo kịp các bạn khác nếu GV không giúp đỡ kịp thời, trong lúc GV thì còn 4- 5 nhóm khác nữa... Mặt khác theo mô hình này nhóm trưởng sẽ điều hành hoạt động học của nhóm, mà nhóm trưởng dù có giỏi đến đâu cũng không thể có khả năng hướng dẫn bạn khác tìm hiểu bài tập để giải như một GV được.  Vì vậy nếu “thả” việc “dạy” của GV cho hoạt động nhóm thì HS yếu lại ngày càng yếu hơn. Mà nếu GV thường xuyên quan tâm đến em này thì lại “bỏ rơi” hoạt động của các nhóm khác. Ngoài ra bộ môn Ngữ văn, Khoa học xã hội nếu giáo viên không giảng thì thì chắc chắn học sinh không nắm được kiến thức (từ Hán, các điển tích, cổ tích.), mà giảng nhiều thì lại không đúng với mô hình trường học mới. Các hoạt động bổ trợ khác của mô hình trường học mới như việc phối hợp của phụ huynh trong việc hướng dẫn học sinh học ở nhà tại Anh Sơn rất khó thực hiện. Góc cộng đồng, Hộp thư vui, điều em muốn nói… tác dụng thực tế không nhiều. Để khắc phục những bất cập nêu trên, chúng tôi đã chỉ đạo trường THCS Phúc Sơn thực hiện các giải pháp sau:
                         Bám sát các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn của cấp trên và tài liệu dạy học để chỉ đạo giáo viên tổ chức tốt hoạt động dạy học; Thực hiện tốt việc điều chỉnh nội dung, hình thức tổ chức dạy học cho phù hợp với đối tượng học sinh trên cơ sở bảo đảm chuẩn kiến thức, kĩ năng; Linh hoạt trong việc tổ chức các hoạt động học tập cho học sinh, lồng ghép nhiều PPDH, kỹ thuật dạy học, kết hợp các PP truyền thống với PP phát triển năng lực. Chỉ đạo thêm phần củng cố, kiến thức, kỹ năng...chốt kiến thức cơ bản, rèn luyện kỹ năng làm bài cho học sinh;  hướng dẫn học sinh học tập ở nhà, điều này vi phạm qui định song nếu không làm điều này không thể giúp học sinh nắm chắc kiến thức cơ bản; tổ chức cho GV được giao lưu với các trường tiểu học trong huyện đang dạy học theo VNEN, với các huyện bạn mô hình VNEN cấp THCS để học hỏi, trao đổi kinh nghiệm.

             IV. Vài kinh nghiệm và kiến nghị
            - Anh Sơn thời gian qua đã làm được một số vấn đề như nói ở trên là vì:  biết chia sẻ, lắng nghe và cùng đồng hành với đội ngũ CBQL và đặc biệt là đội ngũ giáo viên trực tiếp đứng lớp để tìm cách khắc phục, tháo gỡ vướng mắc, khó khăn trong quá trình dạy học.
            - Đổi mới PPDH, thời gian qua chúng ta đã làm, nay tiếp tục, thay đổi thói quen không phải là dễ. Vì vậy, cần sự chuyển biến tuần tự, đặc biệt phải biết nêu gương khuyến khích, cách làm hay, sáng tạo...trường làm chưa được, giáo viên làm chưa đúng thì hướng dẫn lại...tuyệt đối không đổi lỗi, chê bai...
            - “Cần thành tâm lắng nghe, thành tâm chia sẻ” là điều kiện cần thiết trong công cuộc đổi mới giáo dục hiện nay. Tôi nghĩ rằng khi một chủ trương đưa ra cần phải nhận được sự đồng tình của giới khoa học, của đội ngũ cán bộ quản lý, nhà giáo và dư luận xã hội.
            - Kính đề nghị Sở Giáo dục và Đào tạo, cần tiếp tục đổi mới công tác tập huấn sát thực, trên nền tảng lâu nay đã làm. Nhân đây tôi đề xuất Phòng Giáo dục Trung học duy trì phương pháp tập huấn, bồi dưỡng như lâu nay cho cơ sở, bởi vì đó là cách làm trách nhiệm và hiệu quả.
             Một vài chia sẻ về: Các biện pháp chỉ đạo triển khai thực hiện các hoạt động đổi mới về chuyên môn cấp trung học cơ sở tại huyện Anh Sơn. Vừa thực hiện theo chỉ đạo của Bộ và Sở Giáo dục và Đào tạo, đồng thời chúng tôi đã vận dụng sát thực với điều kiện kinh tế, xã hội của Anh Sơn.


                                                                                                                Tháng 8/2016
                                                                                Nguyễn Đức Vĩnh
                                                     Trưởng phòng Giáo dục và Đào tạo Anh Sơn


Nguồn: anhson.edu.vn
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Tìm kiếm
Ban quản trị website
Đoàn Văn Thanh

Đoàn Văn Thanh

Trưởng Ban biên tập
  • Trường THCS Anh Sơn
    Trường THCS Anh Sơn
Trưng cầu ý kiến
Thống kê
Hôm nay : 59
Hôm qua : 83
Tháng 10 : 3.051
Tháng trước : 5.589
Năm 2018 : 37.733
Năm trước : 595
Tổng số : 38.328